Dersler (9)

İsveççe Sıfatlar, Zarflar ve Aralarındaki Farklar

Bu derste İsveççe sıfat ve zarflar arasındaki farkları örnek cümlelerle okuyarak öğrenebilir ve önceki bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

1) Sıfatlar daima bir isim veya bir zamir ile birlikte kullanılarak bir kişiyi veya bir nesneyi tanımlar.
En vacker kvinna gick på gatan.
Güzel bir kadın caddede yürüyordu.

Paula körde en snabb bil.
Paula hızlı bir araba sürdü.

Huset kommer att bli högt.
Ev yüksek olacak.

Min pappa är stark.
Babam güçlü.

2) Zarflar bir hareketi veya bir olayı tarif etmek için kullanılır.
En kvinna gick vackert på gatan.
Bir kadın cadede güzelce yürüyordu.

Paula körde en bil snabbt.
Paula bir arabayı hızlıca sürdü.

Sven sprang raskt till matchen.
Sven hızlıca maça koştu.

Vi fiskade mycket på semestern.
Biz tatilde çok balık tuttuk.

Fotbollsmatchen var ovanligt lång.
Futbol maçı olağandışı uzundu.

3) İsveç Dilinde, zarflar şekil değiştirmezler. Başka bir deyişle, zarflar fiillere, isimlere veya diğer zamirlere göre değişmezler.
Han går långsamt.
O yavaşça yürüyor.

De gick långsamt.
Onlar yavaşça yürüdü.

Stina har gått långsamt.
Stina yavaşça yürüdü.

Innan vi kom dit hade hunden gått långsamt hela sommaren.
Biz oraya gelmeden önce, köpek bütün yaz yavaş(ça) yürümekteydi.

Vi ska gå långsamt längs stranden imorgon.
Yarın sahil boynca yavaşça yüryeceğiz.

  • Gördüğünüz gibi özne veya yüklem ne olursa olsun, zarflar daima aynı şekilde kullanılmaktadır. Sıfatların aksine birlikte kullanıldığı kelimelere göre değişik ekler almamaktadır. Şimdi de sıfatlara bir göz atalım.
Han är lugn.
O sakin.

De var lugna.
Onlar sakindi.

Stina har varit lugn.
Stina sakince duruyordu.

Innan vi kom dit hade hunden varit lugn hela sommaren.
Biz oraya gelmeden önce, köpek bütün yaz sakindi.

İsveççe çoğu sıfatlar ve isimler; 
  1. ett veya en grubunda olmaları
  2. tekil veya çoğul olmaları
  3. belirli veya belirsiz olmalarına

bağlı olarak değişik ekler almaktadırlar. Fakat zarflar, yukarıdaki cümlelerde de gördüğünüz üzere asla değişmezler.

Örnekler
ett stort hus – büyük bir ev 
det stora huset - (bu) büyük evler
en stor bil - büyük bir araba
den stora bilen - (bu) büyük araba

  • Bazı İsveççe sözlüklerde sıfatların ve kişi zamirlerinin farklı biçimlerde yazılmasının sebebi de budur. Örneğin benim - min kelimesine baktığınız zaman min mitt mina kelimelerini görebilirsiniz. Bunun sebebi en ve tekil kelimelerle min, ett ve tekil kelimelerle mitt, ve hem en hem de ett + çoğul kelimelerle ise mina kullanılmasıdır.
Sıfat Örnekleri
min bil - benim arabam
mina bilar - benim arabalarım
mitt hus - benim evim

hopp - umut
ett hopp - bir umut
det hoppet - (bu) umut  - belirli bir umut
mitt hopp - benim umudum

Var mı Yok mu?

Bu derste Türkçemizdeki "var" ve "yok" kelimelerinin İsveç Dilindeki karşılıklarını örnek cümleler yardımıyla öğreneceğiz. 

1) Sahiplik bildirir; "att ha - var olmak"
Arabam var. Jag har en bil.
Arabanız vardı. Ni hade en bil.
Senin araban yok. Du har ingen bil.
Kalemin var mı? Har du en penna?
Evimizde şeker yok. Vi har inget socker hemma.
Neyiniz var? Vad fattas er?
Ateşim var. Jag har feber.
Sen her zaman haklısın. Du har alltid rätt.
Yanlışım var. / Yanılıyorum. Jag har fel.
Benim kuşkum yok. Jag hyser inget vivivel. / Ben hiçbir kuşku barındırmıyorum.
Fazla zamanımız yok. Vi har inte mycket tid.
Onun bunda hiçbir suçu yok. Hon har ingen skuld i detta.

2) Bir olayı veya yeri tarif eder
Dün gece fırtına vardı. Det var storm i natt.
Şehirde bir otel var. Det finns ett hotell i staden.
Masada bir fincan var. Det ligger en kopp på bordet.
Herkese yetecek kadar var. Det finns tilräckligt för alla. 
Bu köyde okul var mı? Finns det en skola i en denna ny?

Bu tip cümlelerde "det finns" kalıbı kullanılır ve bu iki kelime birlikte "var" anlamına gelir. Ancak İsveççe dilinde "ligga: uzanmak, bulumak" ve "stå: bulunmak, yer almak" gibi bazı fiiller, yukarıdaki örnekte de gördüğümüz gibi (ligger)"att finnas: var olmak" fiilinin yerine geçebilir.

3) Katılım bildirir
Maça gidiyorsanız, ben de varım! Om ni ska till matchen, vill jag vara med.
Ben yüzmeye gidiyorum, var mısınız, yok musunuz? Jag ska till simningen, ska ni vara med eller inte?

4) Varoluş bildirir
Kapıda bir polis var/duruyor. Det står en polis vid dörren.
Orada yalnız mısın? Hayır annem de burada. Är du ensam där? Nej, min mamma finns också.
Rüzga vardı ama sıcaktı, soğuk değildi. Det blåste men det var varm, det var inte kallt.
O okulda yoktu. Han var inte i skolan.
Mutfak masasında hiçbir şey yoktu. Det fanns ingenting på köksbordet.
Ormanda bir trol varmış. Det har funnits en troll i skogen.

Alıştırma
Aşağıdaki cümleleri İsveççe söylemeyi deneyiniz.
Benim param var.
Caddede bir araba var.
Brada kedi var mı?
Brada balıklar var.
Var mısın, yok musun?

Den, Det, De Üçgeni

Bu üç kelime İsveç Dilinde en çok kullanılan ilk 20 kelime arasındadır. Bu sayfada bu üç kelimenin nerede ve ne şekilde kullanıldığını sizlere açıklamaya çalışacağım. Eğer bir sorunuz olursa, lütfen yorum bırakınız.

1) Takip eden kelimeleri niteler, işaret sıfatı gibi kullanılır
Den svarta katten ligger på golvet.
Siyah kedi döşemede uzanıyor.

Det stora huset är till salu.
Büyük ev satılık.

De fina möblerna skall poleras.
Güzel mobilyalar parlatılacak.

Burada dikkat etmemiz gereken konu;
  • "en" kelimelerle birlikte "den" 
  • "ett" kelimelerle birlikte "det"
  • çoğul kelime gruplarını nitelemek içinse "de" kelimesini kullanıyoruz. 
  • Bu tür kelime gruplarında sıfatın çoğul halini ve nitelediğimiz kelimenin de belirli halini kullanıyoruz.

2) Kişi zamiri 
Hunden skällde. Den var arg. (köpek-hund, en hund-bir köpek)
Köpek havladı. O sinirliydi.

Vi dukade bordet. Det blev fint. (masa-bord, ett bord-bir masa)
Biz masayı hazırladık. O güzel oldu.

Pojkarna spelade fotboll. De vann matchen.
Oğlanlar futbol oynadı. Onlar maçı kazandılar.

Det regnar på våren.
Baharda yağmur yağar.
(Bu cümlede det "hava" anlamındadır. İsveççe'de aynı İngilizce dilinde olduğu gibi hava kelimesi yerine "bu" anlamına da gelen işaret veya kişi zamiri kelimesi "det" kullanılır.)

Det skall bli kul att bada.
Yüzmek eğlenceli olacak.
(Fiillerin mastar halini özne olarak kullandığımız bu gibi cümleleri İsveç Dilinde söyleyebilmek için "det" kelimesini kullanırız. Örn. Det är lätt att spendera, men svårare att spara. Para harcamak kolay ama saklamak daha zor.)

3) İşaret zamiri ve sıfatı
Här finns många födelsedagskort. Jag väljer det.
Burada çok doğum günü kartı var. Ben bunu seçiyorum.

De eleverna skall gå till rektorn.
Öğrencilerin müdüre gitmesi gerekiyor.

4) Belirleyici Zamir/Sıfat Olarak Kullanılır
Jag vill köpa den cykel som Gustav har.
Gustav'ın bisikletinin aynısını satın alacağım.

Det trädet, som står vid infarten, skall räddas.
Girişte duran ağaç korunmalı.

Han föredrar de plommon som är kvar i trädet.
O ağaçta kalan erikleri tercih ediyor.

Not:  Bu üç kelime, kullanıldığı yere göre İngilize Dilindeki "the" veya "it" olarak da düşünülebilir.

Başlangıç Seviyesi için Kelimeler

Merhaba! İsveççe'yi yeni öğrenmeye başlayanlar için faydalı olacağını düşündüğüm, 144 kelimeden oluşan bir İsveççe-Türkçe çalışma listesi oluşturdum! Eğer yardıma ihtiyacınız olursa veya herhangi bir kelime için örnek cümle görmek isterseniz; veya belki de sadece teşekkür etmek isterseniz ;) yorum bölümüne yazmanız yeterli! İyi çalışmalar dilerim!

1 en pojke bir oğlan
2 en flicka bir kız
3 en man bir adam
4 en kvinna bir kadın
5 jag ben
6 du sen
7 han o (erkek)
8 hon o (kadın)
9 vi biz
10 ni siz
11 dem onları, onlara
12 honom onu, ona (erkek)
13 henne onu, ona (kadın)
14 de onlar
15 mig beni, bana
16 dig seni, sana
17 oss bizi, bize
18 hej merhaba
19 inte değil
20 med ile
21 men ama
22 Sverige İsveç
23 svenska İsveççe
24 ja evet
25 nej hayır
26 Här burada
27 där orada
28 vem kim
29 vad ne
30 var nerede
31 hur nasıl
32 varför neden
33 i içinde
34 från den
35 mer daha
36 att tala konuşmak
37 att prata konuşmak
38 att sova uyumak
39 den o
40 det o
41 att glömma unutmak
42 att leva yaşamak
43 att bo oturmak
44 att lyssna dinlemek
45 att höra duymak
46 att kyssa öpmek
47 engelska İngilizce
48 att se görmek
49 att titta bakmak, izlemek
50 att förstå anlamak
51 också de, da
52 att kunna ebilmek
53 att fråga sormak
54 vacker güzel
55 nu şimdi
56 en stad bir şehir
57 idag bugün
58 att undra merak etmek
59 om eğer, ise, hakkında
60 att likna benzemek
61 att smaka tatmak
62 att försöka denemek
63 vänster sol 
64 höger sağ
65 varje her
66 att ta almak
67 att hjälpa yardım etmek
68 medan sırasında, esnasında
69 en dag bir gün
70 lång uzun
71 absolut kesin, kesinlikle
72 exakt doğru, kesin, tam
73 precis aynı, tıpatıp, aynen
74 att sjunga şarkı söylemek
75 igår dün
76 att säga demek
77 att döda öldürmek
78 pengar para
79 en vecka bir hafta
80 att hata nefret etmek
81 att känna bilmek, hissetmek
82 att älska sevmek (aşk)
83 att låta izin vermek
84 att använda kullanmak
85 att öppna açmak
86 kort kısa
87 stressig stresli
88 gammal eski, yaşlı
89 att äta yemek
90 att hålla tutmak, kavramak
91 att stanna kalmak (bir yerde ikamet etmek)
92 att ge vermek
93 en kille bir oğlan, bir çocuk (günlük dilde erkekler için söylenen bir söz)
94 riktig gerçek, doğru
95 lugn sakin
96 bara sadece
97 att skicka yollamak
98 en pojkvän bir erkek arkadaş
99 en flickvän bir kız arkadaş
100 en kopp bir kupa, fincan
101 att få almak, edinmek
102 fantastisk inanılmaz, harika
103 att lova söz vermek
104 att gilla beğenmek, hoşlanmak
105 ett namn bir isim
106 att resa seyahat etmek
107 att göra yapmak
108 alltid her zaman, daimai hep
109 ibland bazen
110 När zaman, iken
111 Mellan ara, arasında
112 att behöva ihtiyaç duymak, ihtiyacı olmak
113 att vilja istemek
114 att placera yerleştirmek, koymak
115 en fot bir ayak
116 varm ılık, sıcak
117 ganska oldukça, epey
118 en amerikan bir Amerikan
119 fel yanlış, hata, hatalı
120 en familj bir aile
121 att lämna bırakmak
122 ingenting hiçbirşey
123 någonting bir şey,birşeyler
124 allting her şey
125 en nyckel bir anahtar
126 skit pislik, dışkı
127 tyvärr maalesef
128 att spara saklamak (para), kaydetmek
129 en dotter bir kız evlat
130 en son bir erkek evlat
131 en barnbarn bir torun
132 då sonra, o esnada, o zaman
133 att tjäna kazanmak (para), hak etmek
134 viktig önemli
135 bra iyi, güzel, hoş
136 en kompis bir ahbap
137 ett träd bir ağaç
138 en blomma bir çiçek
139 att ropa bağırmak, seslenmek, çağırmak
140 att skriva yazmak
141 att läsa okumak
142 en hund bir köpek
143 en katt bir kedi
144 att springa koşmak

alltid - her zaman, hep, daima

okunuşu: altid  ses dosyasını indir

Jag har alltid varit rädd för hundar.
Köpeklerden her zaman korkmuşumdur.

Han var glad som alltid.
Her zamanki gibi neşeliydi.

Det kan alltid bli bättre.
Her zaman daha iyi olabilir.

Jag kommer alltid att älska dig.
Seni daima seveceğim.

Vad som än händer kommer mitt hjärta alltid att vara ditt.
Her ne olursa olsun, kalbim hep senin olacak.